นักเทคโนโลยีไทยจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) คว้ารางวัล “นักเทคโนโลยีดีเด่น” ประจำปี 2568 จากผลงานนวัตกรรมฟื้นฟูสุขภาพ ที่สร้างคุณูปการสำคัญต่อสังคมไทย  ที่ได้รับรางวัล “นักเทคโนโลยีรุ่นใหม่” ประจำปี 2568 ซึ่งได้รับพระราชทานรางวัลจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

นางสาววรรณวีรา รัชฎาวงศ์ กรรมการบริหาร สมาคมการจัดการธุรกิจแห่งประเทศไทย (TMA) กล่าวว่า “เทคโนโลยีในวันนี้ไม่ใช่เพียงเครื่องมือ แต่คือพลังแห่งการเปลี่ยนแปลงชีวิตผู้คน ในยุคของ Care Economy เทคโนโลยีคือหัวใจของการออกแบบระบบเศรษฐกิจที่ใส่ใจคุณภาพชีวิตของทุกคน เป้าหมายของเราคือการ Care for People, Care for Planet และ Care for Business ไปพร้อมกัน เพราะเมื่อเราดูแลทั้งผู้คน โลก และธุรกิจได้อย่างสมดุล เราจะสร้างความสามารถในการแข่งขันที่ยั่งยืนและเจริญรุ่งเรืองร่วมกันได้จริง เวที Outstanding Technologist Awards & TechInno Forum 2025 สะท้อนพลังแห่งความร่วมมือและความคิดสร้างสรรค์เพื่อขับเคลื่อนนวัตกรรมจากแนวคิดสู่การสร้างคุณค่า ทั้งในมิติทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างแท้จริง ภายในงานประกอบด้วยปาฐกถาและเวทีเสวนาจากผู้นำความคิดระดับประเทศและนานาชาติ พร้อมยกย่องเกียรติคุณนักเทคโนโลยีดีเด่นและนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ผู้มีบทบาทสำคัญในการสร้างสรรค์เทคโนโลยีเพื่อชีวิตที่ดีของคนไทย เพราะสุดท้ายแล้ว จุดหมายของเทคโนโลยีไม่ใช่เพียงความก้าวหน้า แต่คือการสร้างคุณค่าให้กับ ‘ชีวิตมนุษย์’ อย่างแท้จริง”

น.สพ. รุจเวทย์ ทหารแกล้ว ประธานกรรมการคัดเลือก รางวัลนักทคโนโลยีดีเด่น  และนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ ประจำปี 2568 กล่าวว่า “ศักยภาพในการสร้างสรรค์และพัฒนาเทคโนโลยีที่ใช้ได้จริง คือ พลังสำคัญที่จะขับเคลื่อนประเทศให้ก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นคง ประเทศที่สามารถพัฒนาเทคโนโลยีของตนเองได้ย่อมมีขีดความสามารถในการพึ่งพาตนเองและยืนหยัดได้อย่างแข็งแกร่งบนเวทีโลก ในยุคที่เทคโนโลยีใหม่ ๆ เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของผู้คนอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน ปรากฏการณ์ที่เทคโนโลยีใหม่สามารถ “แทนที่ของเดิมได้อย่างสิ้นเชิง” หรือที่เราเรียกว่า Disruptive Technology ไม่ใช่เรื่องของอนาคตอีกต่อไป แต่มัน คือ “ความจริงของวันนี้” น.สพ. รุจเวทย์กล่าวและเพิ่มเติมว่า

​“มูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์ตระหนักถึงความสำคัญของการมี “นักเทคโนโลยีไทยที่คิดเป็น ทำได้จริง และสร้างผลลัพธ์ให้ประเทศ” จึงได้ดำเนินการมอบรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น และ นักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ อย่างต่อเนื่องทุกปี เพื่อเชิดชูเกียรติผู้ที่ทุ่มเทแรงกายแรงใจสร้างเทคโนโลยีของไทย ให้เติบโตเข้มแข็งและสามารถแข่งขันได้ในระดับสากล  ผมขอแสดงความยินดีอย่างยิ่งกับผู้ที่ได้รับรางวัลทุกท่าน ผลงานแต่ละชิ้นสะท้อนให้เห็นถึงความคิดสร้างสรรค์ ความมุ่งมั่น และการลงมือทำอย่างไม่ย่อท้อ จนเกิดเป็นเทคโนโลยีที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้จริง สร้างผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจ สังคม และคุณภาพชีวิตของคนไทยอย่างเป็นรูปธรรม

นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรม TechInno Mart เพื่อแสดงเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ ๆ กว่า 30 ผลงาน จากหน่วยงานและองค์กรภาครัฐ ภาคเอกชน รวมถึงสถาบันการศึกษา เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมงานได้สัมผัสและทดลองนวัตกรรมจริง พร้อมสะสมแต้มลุ้นรับของรางวัลและของที่ระลึก นอกจากนี้ยังมี Networking Cocktail Party เพื่อร่วมแสดงความยินดีกับนักเทคโนโลยีดีเด่นและนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ ตลอดจนเปิดพื้นที่สำหรับการพบปะ แลกเปลี่ยน และต่อยอดความร่วมมือระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ” น.สพ. รุจเวทย์ กล่าวในตอนท้าย

ผู้ได้รับรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น ประจำปี 2568
ได้รับพระราชทานรางวัลจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พร้อมเงินรางวัล 1,000,000 บาท และโล่รางวัลพระราชทานประติมากรรม “เรือใบซูปเปอร์มด” จำนวน 2 รางวัล ได้แก่
1. ศ. ดร.สักกมน เทพหัสดิน ณ อยุธยา ภาควิชาวิศวกรรมอาหาร คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี จากผลงาน “การอบแห้งด้วยไอน้ำร้อนยวดยิ่งที่ความดันต่ำ” ได้รับรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่นประเภทเดี่ยว
2. ผศ. ดร.บรรยงค์ รุ่งเรืองด้วยบุญ และคณะ ศูนย์ความเป็นเลิศด้านการออกแบบและพัฒนาต้นแบบทางวิศวกรรมอย่างสร้างสรรค์ แห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จากผลงาน “ชุดนวัตกรรมฟื้นฟูสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองและผู้สูงอายุ” ได้รับ รางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่นประเภทกลุ่ม
​
งาน Outstanding Technologist Awards & TechInno Forum 2025 จัดโดย สมาคมการจัดการธุรกิจแห่งประเทศไทย (TMA) ร่วมกับ มูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์ โดยได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน), บริษัท เบทาโกร จำกัด (มหาชน), ธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน), ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน), สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.), บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และ บริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน)

รองศาสตราจารย์ ดร. ศักรินทร์  ภูมิรัตน ประธาน มูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ในพระบรมราชูปถัมภ์ (ขวาสุด) ร่วมกับ นางสาววรรณวีรา รัชฎาวงศ์ กรรมการบริหาร สมาคมการจัดการธุรกิจแห่งประเทศไทย (TMA) (ที่ 2 จากซ้าย) และผู้บริหาร กูรู เศรษฐกิจด้าน ESG และนวัตกรรม ร่วมแสดงความยินดีกับผู้รับรางวัล “นักเทคโนโลยีดีเด่น” และ “นักเทคโนโลยีรุ่นใหม่” ประจำปี 2568 รางวัลพระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อเชิดชูเกียรตินักเทคโนโลยีไทยที่มีผลงานดีเด่น ภายในงาน Outstanding Technologist Awards & TechInno Forum 2025 ณ ห้องแกรนด์ฮอลล์ โรงแรมดิ แอทธินี กรุงเทพฯ
URL: https://www.banmuang.co.th/news/gallery/452934​

ศาสตราจารย์ ดร.ศุภสวัสดิ์ ชัชวาลย์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คาดการณ์ว่า ในอีก 10-15 ปีข้างหน้า ประชากรไทยราว 1 ใน 3 ของประชากรทั้งหมดหรือประมาณ 20 ล้านคนจะเป็นผู้สูงอายุ เมื่อสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้นในขณะที่อัตราการเกิดใหม่ลดต่ำลง ประเทศไทยก็จะมีประชากรวัยทำงานน้อยลงตาม หากวิเคราะห์กันตามสถิติ ในอนาคตอีก 10-15 ปีข้างหน้า นักศึกษาที่สำเร็จการศึกษาและเข้าสู่โลกของการทำงาน จะต้องเหนื่อยกว่าคนในปัจจุบันมาก เพราะจากสัดส่วนประชากรบ่งชี้ว่า นอกจากจะต้องดูแลชีวิตของตัวเองแล้ว ยังจะต้องหารายได้สำหรับดูแลผู้สูงอายุ รวมไปถึงการทำหน้าที่พลเมืองอย่างการจ่ายภาษีให้กับภาครัฐ 
​
การดูแลฟื้นฟูดูแลผู้สูงอายุในด้านกายภาพ ธรรมศาสตร์พยายามที่จะนำนวัตกรรมฟื้นฟูร่างกายลงไปในพื้นที่ชุมชนให้มากเท่าที่จะเป็นไปได้ โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บรรยงค์ รุ่งเรืองด้วยบุญ หัวหน้าศูนย์แห่งความเป็นเลิศทางวิชาการ ด้านการออกแบบและพัฒนาต้นแบบทางวิศวกรรมอย่างสร้างสรรค์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ ระบุว่า
“ผู้สูงวัยที่เป็นโรคหลอดเลือดสมองถึง 60-70% ที่พิการถาวร และต้องการความช่วยเหลือกว่าผู้สูงอายุทั่วไป ซึ่งเขาต้องการจำนวนครั้งที่สม่ำเสมอในการทำกายภาพบำบัด ถึงจะมีคุณภาพชีวิตที่ใกล้เคียงกับคนปกติ ฉะนั้นศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้สูงอายุชุมชนจึงมีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูร่างกาย ซึ่งข้อได้เปรียบของการฟื้นฟูในชุมชน ได้แก่ สามารถเข้าถึงได้ง่าย มีค่าเดินทางไปฟื้นฟูที่ต่ำ ไม่จำเป็นต้องปิดเปิดตามเวลาราชการ บรรยากาศการฟื้นฟูเป็นกันเอง เพราะคนรู้จักกันในชุมชน ทั้งยังสามารถติดตามผลการฟื้นฟูได้อย่างต่อเนื่องมีประสิทธิภาพ แต่ยังไม่ประสบความสำเร็จด้วยเหตุผลก็คือ ขาดแคลนอุปกรณ์ทางการแพทย์ และขาดนวัตกรรมที่เหมาะสมสำหรับชุมชน”
อาจารย์บรรยงค์กล่าวต่อไปว่า นวัตกรรมถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาตามโจทย์ของแต่ละพื้นที่ อุปกรณ์ที่ผลิตจากลักษณะทางกายภาพของชาวตะวันตก ก็อาจใช้ไม่ได้ประสิทธิภาพเมื่อใช้กับกับรูปร่างคนเอเชีย นี่คือโจทย์หนึ่งของเรา และนวัตกรรมต้องมีระบบติดตามผลแบบ IoT (Internet of Things) เพราะนักกายภาพบำบัดไม่ได้เข้ามาในชุมชนทุกวัน และคนที่ทำหน้ากายภาพบางครั้งก็เป็น อสม.ที่ไม่ได้เทรนมาทางด้านฟื้นฟูกายภาพโดยตรง ดังนั้นจึงต้องการนวัตกรรมที่ใช้งานได้และดูแลรักษาง่าย อีกหนึ่งสิ่งคือราคาเป็นปัจจัยสำคัญ นี่คือเงื่อนไขของธรรมศาสตร์ 
อย่างไรก็ตาม ธรรมศาสตร์มีนวัตกรรมที่ประสบความสำเร็จแล้ว เช่น ประเภทเครื่องฟื้นฟู่ร่างกายส่วนล่าง (Lower Limb Rehab Innovation) อย่างเครื่อง Standing Wheelchair, Sit2Stand Trainer, I-walk และ Space Walker ซึ่งผ่านมาตรฐานเครื่องมือแพทย์ และผ่านการใช้งานประโยชน์จริงเป็นวงกว้างแล้ว

https://themomentum.co/report-tu-care-ageing-society/
​

“ธรรมศาสตร์” เปิดวงถกสถานการณ์ปัญหาสังคมสูงวัย นักวิชาการสะท้อนสังคมไทยประสบปัญหา คนแก่เยอะ แก่เร็ว แต่แก่ไม่ดี จี้ภาครัฐผลิตนักจัดการสังคมสูงวัยในชุมชนและให้สิทธิลา Family Caregiver ขณะที่ “คณบดีสหเวชศาสตร์” ชี้โรค NCDs-พลัดตกหกล้ม-ข้อเสื่อมและสมองเสื่อม เป็นปัญหาสำคัญผู้สูงอายุ พร้อมหนุน อปท.- รพ.สต.ถ่ายโอนฯ ดูแลประชาชน 
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) จัดงานแถลงข่าว KICK OFF โครงการ TU Care & Ageing Society ‘ธรรมศาสตร์’ เพื่อนร่วมทางสังคมสูงวัย เมื่อวันที่ 30 เม.ย. 2568 ประกาศความพร้อมที่จะเป็นส่วนหนึ่งในการดูแลประชาชนและรับใช้สังคมท่ามกลางสถานการณ์ความท้าทายสังคมสูงวัย โดยภายในงานมีการจัดเวทีเสวนา Talk & Share: TU Care & Ageing Society ซึ่งมี 4 นักวิชาการธรรมศาสตร์ร่วมให้มุมมองถึงสถานการณ์ และแนวทางที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จะเป็นส่วนหนึ่งในการรับมือกับสังคมผู้สูงวัยในประเทศไทย
ผศ. ดร.บรรยงค์ รุ่งเรืองด้วยบุญ หัวหน้าศูนย์แห่งความเป็นเลิศทางวิชาการ ด้านการออกแบบและพัฒนาต้นแบบทางวิศวกรรมอย่างสร้างสรรค์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดเผยว่า แม้หลายท้องถิ่น จะมีศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้สูงอายุอยู่ในชุมชน แต่ก็ถือว่าความสำเร็จในการฟื้นฟูยังไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร นั่นเป็นเพราะความขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์ และขาดนวัตกรรมที่เหมาะสมสำหรับชุมชน ไม่ตอบโจทย์ในแง่ประสิทธิภาพและการใช้งาน
ทั้งนี้ โจทย์การออกแบบและพัฒนานวัตกรรมฟื้นฟูสำหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วย จะต้องสามารถลดภาระบุคลากรทางการแพทย์ได้ โดยมีระบบเชื่อมโยงอินเตอร์เน็ต (IOT) สำหรับการประเมินผลทางไกล สิ่งที่สำคัญ คือ สามารถใช้งานและดูแลรักษาง่าย รวมไปถึงมีราคานวัตกรรมที่ไม่แพงมากนัก ทำให้ศักยภาพระดับชุมชนและครัวเรือนเข้าถึงได้ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ คือ เงื่อนไขที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ใช้เป็นฐานคิดในการออกแบบนวัตกรรมให้กับผู้ป่วยและผู้สูงวัย

https://hfocus.org/content/2025/05/34035

The locally produced ‘Arm Booster’ is 10 times cheaper and can be used to rehabilitate stroke patients in remote areas, says professorThammasat University has developed a device to help stroke patients restore strength in their arms at a price that is 10 times lower than the imported ones.
The product, called the “Arm Booster”, was developed by Thammasat’s Centre of Excellence in Creative Engineering Design and Development (CED2).
The innovation won a gold medal in technology at the i-CREATe 2022 (International Convention on Rehabilitation Engineering and Assistive Technology) in Hong Kong.
CED2 chief Assoc Prof Dr Banyong Rungruangduayboon said the Arm Booster costs about 400,000 baht compared to the imported versions that can cost up to 4 million baht.

According to Banyong, the CED2 Arm Booster allows stroke patients to develop muscle strength in both arms, not just the arm that is weakened by the stroke. The machine works on the principle of the patient using the stronger arm to help the weak one regain strength.
The machine is installed with a monitor and games to keep the patients entertained so they exercise longer.
Both handles have sensors to measure pressure from both hands, and this data is sent to the machine to process and report the results and progress of the exercise on the display screen.
Banyong said the Arm Booster will benefit Thailand as it is transforming into a super-aged society.
He said on average, Thailand sees some 250,000 stroke patients per year and many of them end up with paralysed arms.
Hence, he said, he wanted to see more Arm Booster machines installed in tambon hospitals nationwide, so fewer people are paralysed.

​https://www.nationthailand.com/health-wellness/40042617

ชวนรู้จัก “Arm Booster” นวัตกรรมไทยดูแลกล้ามเนื้อผู้สูงวัย จากทีมวิจัยมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) นำร่องใช้แล้วใน 3 สถานพยาบาล ราคาถูกกว่าต่างประเทศ 10 เท่า"Arm Booster" หรือ อุปกรณ์ฝึกการทำงานของแขนแบบฝึกแขนสองข้าง ผ่านกลไกสะท้อนแบบสมมาตร สำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ผลงานจากทีมวิจัยมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ภายใต้การนำของ ผศ.ดร.บรรยงค์ รุ่งเรืองด้วยบุญ หัวหน้าศูนย์ความเป็นเลิศด้านการออกแบบ และพัฒนาต้นแบบทางวิศวกรรมอย่างสร้างสรรค์ เพื่อเตรียมความพร้อมของการเข้าสู่สังคมสูงอายุระดับสุดยอด หรือ Super Aged Society ในไทย
​
https://www.posttoday.com/smart-life/714600
https://www.prachachat.net/sd-plus/sdplus-sustainability/news-1676456
​https://www.thecoverage.info/news/content/7577

Arm Booster คือนวัตกรรมที่ช่วยฟื้นฟูกล้ามเนื้อผ่านการกายภาพที่มีคุณภาพ ซึ่งแม้ว่าชื่อเต็มๆ ของนวัตกรรมจะเจาะจงไปที่ผู้ป่วยหลอดเลือดสมอง ทว่าในความเป็นจริงแล้ว Arm Booster มีประโยชน์และตอบโจทย์ผู้สูงอายุทุกคน นั่นเพราะปัจจุบัน นวัตกรรมที่ถูกออกแบบมาเพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูกล้ามเนื้อในผู้สูงอายุยังมีไม่มากนัก
อย่างไรก็ดี สำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (พบมากในผู้สูงอายุ) ที่มีอยู่ประมาณปีละ 2.5 แสนราย และในจำนวนนี้กว่า 70% มีความพิการหลงเหลืออยู่ จำเป็นต้องได้รับการกายภาพบำบัดฟื้นฟูอย่างเร่งด่วนและต่อเนื่องนั้น Arm Booster จะเข้ามาช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตได้ทันที

หลักการทำงานของ Arm Booster คือการใช้แขนข้างที่ดีไปออกกำลังแขนข้างที่ไม่ดี ผ่านกลไกการออกแบบลักษณะพิเศษ ที่สามารถทำให้แขนของผู้ใช้นวัตกรรมสามารถขยับได้หลากหลายทิศทาง ทั้งการยืดแขนไปด้านหน้า (Y-Direction) ยกแขนด้านบน (Z-Direction) และกางแขนด้านข้าง (X-Direction) โดยนวัตกรรมจะติดตั้งระบบเกม เพื่อช่วยดึงดูดให้ผู้ใช้งานเพลิดเพลินและใช้อุปกรณ์ได้นานยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ ยังมีระบบเซนเซอร์บริเวณมือจับทั้งสองข้างเพื่อรับแรงจากแขนทั้งสองข้าง ประมวลผลด้วย LabVIEW และแสดงผลบริเวณหน้าจอขณะผู้ใช้งานกำลังออกแรง ซึ่งจะช่วยมอนิเตอร์การทำงานได้อย่างเรียลไทม์
Arm Booster ช่วยอุดช่องโหว่ของการกายภาพฟื้นฟูที่ส่วนใหญ่มักจะเป็นการฝึกแขนข้างที่อ่อนแรงเพียงข้างเดียว ทว่า Arm Booster จะฝึกแขนทั้งสองข้างพร้อมกัน เพื่อให้สอดคล้องกับการใช้แขนตามปกติ และยังเป็นการเสริมภาพจำการใช้งานของสมอง ตลอดจนเสริมสร้างกล้ามเนื้อแขนจากลำตัวได้อีกด้วย


"จากการทำวิจัยร่วมกับคณาจารย์ทั้งแพทย์ พยาบาล กายภาพบำบัด พบข้อมูลบ่งชี้ว่าผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในปัจจุบันยังเข้าไม่ถึงนวัตกรรมการฟื้นฟูและการกายภาพบำบัดที่มีประสิทธิภาพเท่าใดนัก ส่วนหนึ่งเป็นเพราะต้องนำเข้านวัตกรรมจากต่างประเทศ ซึ่งมีราคาสูงถึงเครื่องละ 3-4 ล้านบาท ทำให้นวัตกรรมเหล่านี้กระจุกตัวอยู่เฉพาะสถานพยาบาลขนาดใหญ่ เช่น โรงพยาบาลโรงเรียนแพทย์ หรือโรงพยาบาลเอกชนที่มีกำลัง"
- ผศ.ดร.บรรยงค์  รุ่งเรืองด้วยบุญ


ขณะเดียวกัน ในมุมของผู้ป่วยเองนั้น พบว่าจำเป็นต้องได้รับการกายภาพหลายครั้งติดต่อกันเป็นเวลานาน การเดินทางไปกายภาพที่สถานพยาบาลจึงมีความยากลำบาก และมีค่าใช้จ่ายทั้งทางตรงและทางอ้อม นำไปสู่การหมดกำลังใจในการรักษา ที่สุดแล้วก็จะมีความพิการหลงเหลืออยู่และกระทบต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว
Arm Booster มีราคาประเมินราวเครื่องละ 6-7 แสนบาท โดยผลจากการทดลองใช้จริงพบว่า ผู้ป่วยที่ฝึกยกแขนด้วย Arm Booster จะมีระยะการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อ (range of motion) มากกว่าผู้ป่วยที่ฝึกยกแขนด้วยตนเองอย่างชัดเจน ในส่วนนี้จะส่งผลดีอย่างมากกับการทำกายภาพบำบัดเนื่องจาก ช่วยให้เกิดการทำซ้ำและสมองเกิดการเรียนรู้สั่งงานทำให้สมองจะมีการซ่อมแซมตัวเองที่ดีขึ้น เมื่อครบ 2 เดือนแล้ว ผลลัพธ์ที่ได้คือ แรงของแขนกล้ามเนื้อที่อ่อนแรงก่อนหน้านี้สูงขึ้นอย่างชัดเจน

เสียงตอบรับจากนักกายภาพบำบัดยังมองว่า นวัตกรรมชิ้นนี้ใช้ไม่ยากและลดภาระของนักกายภาพบำบัดได้ เนื่องด้วยผู้ป่วยสามารถใช้งานอุปกรณ์ได้ด้วยตนเองโดยนักกายภาพบำบัดทำหน้าที่เพียงควบคุมการกายภาพและตั้งค่าโปรแกรมเพียงเท่านั้น
นวัตกรรมธรรมศาสตร์เพื่อสังคมชิ้นนี้ การันตีมาตรฐานด้วยรางวัลผลประดิษฐ์คิดค้นระดับดีมาก จากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ภายใต้การประกาศผลรางวัลการวิจัยแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ 2567 ปัจจุบันได้รับการจดอนุสิทธิบัตรภายใต้ชื่อมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และได้ถูกนำไปใช้จริงใน 3 สถานพยาบาล คือ
1. ศูนย์การแพทย์และฟื้นฟูบึงยี่โถ เทศบาลตำบลบึงยี่โถ อ.ธัญบุรี จ.ปทุมธานี
2. รพ.สต.หนองสีดา อ.หนองแซง จ.สระบุรี
3. ศูนย์ส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ เทศบาลเมืองแสนสุข อ.เมืองชลบุรี จ.ชลบุรี

​“สิ่งที่นักวิจัยและมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อยากเห็นก็คือ การใช้นวัตกรรมเพื่อช่วยเหลือสังคมและประชาชนได้จริง เราอยากเห็นผู้สูงอายุและผู้ป่วยเข้าถึงนวัตกรรม หรือนำนวัตกรรมชิ้นนี้ไปตั้งอยู่ในสถานพยาบาลขนาดเล็กใกล้บ้าน เช่น สถานีอนามัยฯ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ตลอดจนโรงพยาบาลชุมชน (รพช.) เพื่อให้ผู้สูงอายุและผู้ป่วยฟื้นฟูสภาพร่างกายกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติหรือใกล้เคียงกับปกติให้ได้มากที่สุด” หัวหน้าศูนย์ความเป็นเลิศด้านการออกแบบฯ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ระบุ

คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยที่อยู่ในภาวะพึ่งพิง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ผู้ป่วยติดเตียง” จะเป็นไปในทิศทางใด ขึ้นอยู่กับตัวแปรสำคัญคือองค์ความรู้ในการดูแล และการดูแลอย่างใกล้ชิด
ไม่ว่าจะสังเกตเห็นหรือไม่ก็ตาม ข้อเท็จจริงก็คือร่างกายของมนุษย์จะถูกบีบคั้นจากความทุกข์อยู่เสมอ เมื่อร่างกายต้องทำอะไรเดิมๆ อย่างเดียวเป็นเวลานาน โดยไม่สามารถหลบเลี่ยงหรือไม่สามารถปรับเปลี่ยนอิริยาบถอื่นได้ ร่างกายย่อมได้รับบาดเจ็บ
“แผลกดทับ” เป็นหนึ่งในภัยสุขภาพที่คุกคามผู้ป่วยติดเตียงอย่างรุนแรง สาเหตุหลักคือการนอนในท่าใดท่าหนึ่งเป็นเวลานาน น้ำหนักตัวก็จะกดทับอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งในร่างกาย จนอวัยวะนั้นๆ ได้รับบาดเจ็บ
เนื้อเยื่อใต้ผิวหนังที่ถูกน้ำหนักกดทับจะถูกทำลาย เนื้อจะตายและกลายเป็นแผล ซ้ำร้ายกว่านั้นคือบริเวณที่มักจะเกิดแผลกดทับส่วนใหญ่จะเป็นบริเวณปุ่มกระดูกต่างๆ เช่น เส้นเท้า ก้นกบ ข้างสะโพก ผู้ป่วยจึงเจ็บปวดทุกข์ทรมาน

เพื่อป้องกันปัญหาแผลกดทับ ผู้ป่วยติดเตียงควรได้รับการพลิกตัวอย่างน้อยคือ “ทุกๆ 2 ชั่วโมง” ซึ่งนอกเหนือจากระยะเวลาที่ต้องสม่ำเสมอแล้ว องค์ความรู้เกี่ยวกับการ “พลิกตัวผู้ป่วย” ก็สำคัญมาก ทั้งหมดถือเป็นศาสตร์ที่ต้องทำอย่างถูกต้อง อาทิ การจัดท่าทาง การออกแรง ซึ่งจะสัมพันธ์กับความเปราะบางของร่างกายผู้ป่วย โดยเฉพาะถ้าหากผู้ป่วยเป็นผู้สูงอายุ
​
“เตียงพลิกตัวอัตโนมัติป้องกันแผลกดทับ” นวัตกรรมเพื่อสังคมที่ถูกคิดค้นและพัฒนาขึ้นจากอาจารย์คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) จึงได้รับความสนใจอย่างล้นหลาม จากผู้เข้าร่วม “มหกรรมงานวิจัย 90 ปี นวัตกรรมธรรมศาสตร์เพื่อประชาชน” ที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 10-11 ก.ย. 2567 ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
นั่นเพราะเตียงพลิกตัวอัตโนมัติป้องกันแผลกดทับเป็นนวัตกรรมที่เข้ามาสนับสนุนการดูแลผู้ป่วยติดเตียงอย่างมีประสิทธิภาพ ถูกต้องตามหลักวิชาการ และสามารถแก้ Pain Point ที่หลายๆ ครัวเรือนกำลังประสบอยู่
เตียงพลิกตัวอัตโนมัติป้องกันแผลกดทับเป็นผลงานที่ได้รับการพัฒนาขึ้นโดย รศ.ดร.จิณพิชญ์ชา สาธิยมาส อาจารย์คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัย พร้อมคณะ ภายใต้การสนับสนุนทุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ผ่านกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) โดยได้ผนวก 2 ศาสตร์เข้าด้วยกัน ได้แก่ ศาสตร์พยาบาลระดับสูงในเรื่องการดูแลผู้ป่วยติดเตียง และศาสตร์ด้านวิศวกรรมในการผลิต “นวัตกรรมต้นแบบ” ขึ้นมารับใช้สังคม

​https://www.thecoverage.info/news/content/7515

จุดเด่นของนวัตกรรมชิ้นนี้คือ เป็นเตียงพลิกตะแคงตัวที่สามารถพลิกตัวได้ตามองศาที่ต้องการเพื่อให้ผู้ป่วยติดเตียงเคลื่อนไหวร่างกายป้องกันแผลกดทับ โดยเตียงจะควบคุมผ่านแอปพลิเคชันในแท็บเล็ตที่ทีมนักวิจัยธรรมศาสตร์พัฒนาขึ้นมา ซึ่งจะช่วยอำนวยความสะดวกให้กับทั้งผู้ดูแลผู้ป่วยและตัวผู้ป่วย


ส่วนประกอบหลักของเตียงแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ 1. ส่วนของเตียงที่สามารถจัดท่าตะแคงซ้ายและขวา ใช้ระบบควบคุมผ่านระบบจอสัมผัสของโทรศัพท์/แท็บเล็ต ให้เตียงตะแคงทำมุมตั้งแต่ 0 ถึง 30 องศา และสามารถปรับให้หัวเตียงสูงทำมุมตั้งแต่ 0 ถึง 60 องศา และสามารถปรับข้อเข่างอทำมุมตั้งแต่ 0 ถึง 45 องศา รับน้ำหนักได้ 100 กิโลกรัม กลไกการทำงานของเตียงจะใช้ Linear Actuator 4 ตัว และผ่านการคำนวนความแข็งแรงโครงสร้างของเตียงตามแกนแนวขวางและแกนตามแนวยาว ตามมาตรฐานและได้ที่ผ่านการทดสอบมาตรฐาน IEC 60601-1 และ IEC 60601-2 
2. เป็นส่วนของระบบแจ้งเตือนการเกิดแผลกดทับ มีการติดตั้งที่เบาะนอนผ่านการทำงานของเซ็นเซอร์ แล้วมาแสดงผลที่จอรับข้อมูล การควบคุมสั่งการได้ผ่านทางเว็ปไซด์ (Web Application) และทางแอปพลิเคชันมือถือ แสดงผลแบบReal-time แจ้งเตือนเป็นลักษณะสัญญาณ LED 
นอกจากนี้ เตียงยังมีฟังก์ชันบอกอุณหภูมิของเตียงที่สัมผัสผ่านร่างกายของผู้ป่วย ซึ่งจะช่วยบ่งชี้ว่าผู้ป่วยมีไข้หรือไม่ และมีการติดตั้งระบบตรวจจับความชื้นแฉะของเตียงด้วย หากเตียงมีความชื้นซึ่งอาจเกิดจากการขับถ่าย ระบบจะส่งสัญญาณเตือนที่แทบเล็ตในทันที ผู้ดูแลก็จะเข้ามาดูแลได้ ตรงนี้จะช่วยลดปัญหาการเกิดแผลอักเสบจากความชื้นและการติดเชื้อ
รศ.ดร.จิณพิชญ์ชา กล่าวต่อไปว่า ปัจจุบันมีการนำนวัตกรรมธรรมศาสตร์ชิ้นนี้ไปใช้แล้วกับผู้ป่วยไม่ต่ำกว่า 250 เคส ในพื้นที่รอบมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต และ ชุมชนใน จ.ปทุมธานี รวมถึงมีการนำไปใช้ในโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติด้วย
นอกจากนี้ ปัจจุบันยังมีภาคเอกชนจากศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ หรือ Nursing home และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) อีกหลายแห่งทั่วประเทศ ได้ประสานติดต่อมาเพื่อขอนำนวัตกรรมนี้ไปใช้งานด้วยเช่นกัน ซึ่งสอดคล้องกับวัตถุประสงค์สูงสุดในการพัฒนาและสอดรับกับเจตนารมณ์ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ต้องการเป็นที่พึ่งพิงของสังคม ผ่านการส่งมอบนวัตกรรมไปรับใช้สังคม
สำหรับนวัตกรรมชิ้นนี้ ต้นทุนการผลิตอยู่ที่ 40,000-50,000 บาท มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้จดอนุสิทธิบัตรเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ขณะนี้อยู่ระหว่างผลักดันและขับเคลื่อนให้นวัตกรรมนี้ไปใช้ประโยชน์ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เพื่อเป็นอีกเครื่องมือที่จะได้ช่วยดูแลผู้สูงอายุ ช่วยลดภาระงานของผู้ดูแลในวงกว้างของทั้งประเทศ ช่วยรับมือกับสถานการณ์ผู้สูงอายุในประเทศได้อย่างดี โดยผู้ที่สนใจสามารถติดต่อได้ที่คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
“เสียงตอบรับจากผู้ใช้งานจริงเป็นในทิศทางที่ดีทั้งหมด ผู้ป่วยและผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ลดปัญหาแผลกดทับได้จริง ที่สำคัญคือช่วยอำนวยความสะดวกให้กับผู้ดูแล และเป็นนวัตกรรมที่คนไทยคิดค้นขึ้นมา มีคุณภาพและมาตรฐานเทียบเท่ากับนวัตกรรมจากต่างประเทศแต่ราคาถูกกว่า และดูแลรักษาได้ง่ายกว่า" รศ.ดร.จิณพิชญ์ชา ระบุ

KEY POINTS

• ผู้สูงอายุไทยป่วยโรคหลอดเลือดสมอง สถิติพบว่ามีถึงประมาณ 2.5 แสนคนต่อปี และในจำนวนนี้มีถึง 70% ที่ยังมีความพิการหลงเหลือหลังจากรักษาหาย หากไม่ได้รับการฟื้นฟูดูแลอย่างถูกต้อง
• SIT-TO-STAND TRAINER เครื่องออกกำลังกายและกายภาพบำบัด สำหรับการฝึกลุกยืนเพื่อผู้สูงอายุ ช่วยพัฒนาความแรงความคล่องแคล่วว่องไว และลดโอกาสการหกล้มลงได้
• Arm Booster สำหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีกที่อาจจะเหลือแขนข้างที่ดีอีกข้างหนึ่ง ส่วนอีกข้างอาจจะใช้งานไม่ได้ เพื่อให้ผู้ป่วยและผู้สูงอายุได้กายภาพบำบัด ฟื้นฟูให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ด้วยสถานการณ์ผู้สูงอายุทั่วประเทศไทย มีประมาณ 12.7 ล้านคน ซึ่งมากกว่า 1.2 ล้านคน หรือกว่า 10% อยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร  ส่งผลให้พื้นที่กรุงเทพมหานคร หรือกทม.มีความจำเป็นต้องการงานวิจัยหรือนวัตกรรม เพื่อแก้ไขปัญหาทั้งด้านการใช้ชีวิต และสุขภาพของผู้สูงอายุ โดยเฉพาะเรื่องของการพลัดตกหกล้ม  

จากรายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทย พบว่า 1 ใน 3 ของผู้สูงอายุหกล้มทุกปี หรือปีละกว่า 3 ล้านราย หรือ 20%ของผู้หกล้มเกิดการได้รับบาดเจ็บ โดยปี 2565 มีรายงานผู้ป่วยใน (IPD) จากสาเหตุพลัดตกหกล้ม จำนวนสูงถึงเกือบเก้าหมื่นราย ผู้สูงอายุกว่าหมื่นรายบาดเจ็บบริเวณต้นขา ข้อสะโพก และ 20%ของผู้ที่สะโพกหัก มีโอกาสเสียชีวิตภายใน 1 ปี การพลัดตกหกล้มเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับสอง รองจากการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางถนน (ในกลุ่มของการบาดเจ็บโดยไม่ตั้งใจ)
สาเหตุส่วนใหญ่มาจากการลื่น สะดุด  ก้าวพลาด ส่งผลให้เกิดการบาดเจ็บ ทุพพลภาพและเสียชีวิตกระทบต่อเศรษฐกิจของครอบครัว คนรอบข้าง และผู้ดูแล

“มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์” เล็งเห็นถึงความสำคัญในการพัฒนางานวิจัย และวิชาการเพื่อตอบโจทย์การพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ดีขึ้น และในวาระโอกาสของการเฉลิมฉลองครบรอบ 90 ปี การสถาปนามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในฐานะมหาวิทยาลัยเพื่อประชาชน ธรรมศาสตร์จึงได้ประสานความร่วมมือกับกรุงเทพมหานคร (กทม.) จัด “มหกรรมงานวิจัย 90 ปี นวัตกรรมธรรมศาสตร์เพื่อประชาชน” ขึ้น ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (Bacc) ระหว่างวันที่ 10-11 กันยายน 2567 เวลา 10.00-16.00 น.

https://www.bangkokbiznews.com/health/well-being/1144128​

ศ.ดร.ศุภสวัสดิ์ ชัชวาลย์ รักษาการแทนอธิการบดี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่าการจัดแสดงนวัตกรรมที่เกี่ยวกับสังคมสูงวัยดังกล่าว ซึ่งถือเป็นโจทย์ท้าทายของประเทศไทย เพราะขณะนี้ไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ (Complete Aged Society) ที่จะกลายเป็นสังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super Aged Society) ต่อไปภายใน 10-15 ปีข้างหน้า การจะก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ จำเป็นที่ทุกภาคส่วนต้องเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลประชากรสูงอายุ

“ผู้สูงอายุในประเทศไทย ส่วนหนึ่งจะมีภาวะพึ่งพิงและกลุ่มนี้คาดว่าจะมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น ขณะที่ประชากรวัยทำงานลดน้อยลง  รวมถึงอัตราการเกิดที่น้อยลงด้วย เท่ากับว่าภาระของประเทศทั้งในเชิงสังคม เศรษฐกิจ หรือสุขภาพจะมีมากขึ้น ฉะนั้น โจทย์ใหญ่ที่สำคัญของไทยจึงเป็นเรื่องของการทำให้ผู้สูงวัยในประเทศมีคุณภาพชีวิตที่ดี ไม่กลายเป็นผู้ป่วยหรือผู้ติดเตียง สามารถช่วยเหลือดูแลตัวเองได้ยาวนาน และนวัตกรรมที่ มธ. นำมาจัดแสดง และมอบให้กับ กทม. เพื่อตอบโจทย์ และเป็นประโยชน์ต่อสังคมในวงกว้าง”ศ.ดร.ศุภสวัสดิ์ กล่าว

สูงวัยป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 2.5 แสนคนต่อปีผศ.ดร.บรรยงค์ รุ่งเรืองด้วยบุญ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในฐานะผู้พัฒนาอุปกรณ์ออกกำลังกายและฟื้นฟูสำหรับการฝึกลุกยืนสำหรับผู้สูงอายุ: SIT-TO-STAND TRAINER กล่าวว่า ไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ จึงมีผู้สูงอายุจำนวนมากในประเทศมีปัญหาเกี่ยวกับการใช้ชีวิตประจำวัน  โดยเฉพาะเรื่องของปัญหาในการลุกนั่ง ซึ่งเกิดจากกล้ามเนื้อของผู้สูงอายุมีความเสื่อมถอยลง
ขณะเดียวกันผู้สูงอายุไทยป่วยโรคหลอดเลือดสมอง สถิติพบว่ามีถึงประมาณ 2.5 แสนคนต่อปี และในจำนวนนี้มีถึง 70% ที่ยังมีความพิการหลงเหลือหลังจากรักษาหาย หากไม่ได้รับการฟื้นฟูดูแลอย่างถูกต้อง สม่ำเสมอได้สร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจมหาศาล เพราะไม่เฉพาะค่าใช้จ่ายจากการรักษาเท่านั้น แต่ยังเป็นในเชิงสังคมภาพรวมที่ต้องสูญเสียกำลังแรงงานไปกับการดูแลผู้ป่วยด้วย
“SIT-TO-STAND TRAINER  เป็นนวัตกรรมเครื่องออกกำลังกายและกายภาพบำบัด สำหรับการฝึกลุกยืนเพื่อผู้สูงอายุ โดยได้พัฒนาร่วมกับรศ.ดร.สายรัก สอาดไพร อาจารย์สาขาวิชาวิทยาศาสตร์การกีฬาและออกกำลังกาย คณะสหเวชศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์ เพื่อเป็นเครื่องสามารถพยุงน้ำหนักตั้งแต่ 20-50 กิโลกรัม ที่สามารถปรับแรงช่วยของเครื่องได้ 9 ระดับ และมีระบบเซฟตี้ในการฝึกลุกยืน คือ เครื่องออกกำลังกายและกายภาพบำบัด สำหรับการฝึกลุกยืนเพื่อผู้สูงอายุมีเข็มขัดนิรภัยในการป้องกันผู้สูงอายุล้มลง เครื่องนี้ใช้งานง่ายแค่เพียงเสียบปลั๊ก ปรับแรงโดยใช้รีโมทคอนโทรล ซึ่งผู้สูงอายุสามารถทำได้ด้วยตนเองได้ ทั้งนี้ยังปรับระดับของเบาะให้เหมาะสมกับสรีระได้”

ทั้งนี้ จากประสบการณ์พบว่า สาเหตุที่ผู้สูงวัยหรือผู้ป่วยไม่สามารถเข้าถึงการฟื้นฟูดูแลกายภาพที่ดีได้ ส่วนหนึ่งเนื่องจากอุปกรณ์ที่มีในประเทศนั้นไม่ค่อยมีประสิทธิภาพเท่าที่ควร ส่วนนวัตกรรมทันสมัยที่นำเข้าจากต่างประเทศก็มีราคาสูงมาก คืออย่างต่ำ 3-4 ล้านบาท ส่วนใหญ่จึงมีอยู่ตามโรงพยาบาลขนาดใหญ่เท่านั้น เกิดเป็นภาระค่าใช้จ่ายในการเดินทางของผู้ป่วยตามมา จึงอยากตอกย้ำว่าแนวทางในการแก้ปัญหานั้น จำเป็นจะต้องนำนวัตกรรมฟื้นฟูดูแลกายภาพเหล่านี้กระจายลงไปถึงในระดับชุมชน หรือถ้าให้ดีคือมีการพัฒนาเป็นเวอร์ชันที่ใช้ในครัวเรือนได้ด้วย
ผศ.ดร.บรรยงค์ กล่าวต่อว่าอุปกรณ์ SIT-TO-STAND นี้ เราตั้งต้นจากโจทย์ปัญหาการพลัดตกหกล้มของผู้สูงวัย ที่เกิดขึ้นมากถึง 1 ใน 4 ของผู้สูงวัย ซึ่งปัญหาหลักมาจากความอ่อนแรงของกล้ามเนื้อ จึงต้องการพยายามส่งเสริมให้ผู้สูงวัยลุกนั่งได้ด้วยตัวเอง เพราะตราบใดที่ยังทำได้ ก็จะสามารถใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงกับปกติ โดยข้อดีของเครื่องนี้คือสามารถปรับแรงดันท้ายที่ช่วยให้ลุกยืนได้อย่างเป็นธรรมชาติ ไม่ต้องใช้แรงมาก จึงสามารถฝึกได้บ่อยถึง 50 ครั้งต่อรอบ เทียบกับฝึกด้วยเก้าอี้ธรรมดาที่ผู้สูงวัยอาจลุกยืนได้เพียง 4-5 ครั้งก็เหนื่อย
กลไกช่วยเคลื่อนที่หลายทิศทางอย่างไรก็ตาม เครื่องออกกำลังกายและกายภาพบำบัด สำหรับการฝึกลุกยืนเพื่อผู้สูงอายุ ช่วยพัฒนาความแรงความคล่องแคล่วว่องไว และลดโอกาสการหกล้มลงได้เป็นอย่างดี ทั้งยังช่วยเสริมสร้างร่างกาย เสริมกล้ามเนื้อ เสริมสร้างกระดูกและข้อ รวมถึงทำให้ผู้สูงอายุลุกยืนได้เป็นอย่างดี อย่างเป็นธรรมชาติ ถูกต้อง และปลอดภัย ผู้สูงอายุทั่วไป ควรจะฝึกลุกยืน ไม่ต่ำกว่าวันละ 60 ครั้งต่อวัน เพื่อคงสภาพของกล้ามเนื้อที่แข็งไว้
นอกจากนั้น ได้มีการพัฒนา “Arm Booster” สำหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีกที่อาจจะเหลือแขนข้างที่ดีอีกข้างหนึ่ง ส่วนอีกข้างอาจจะใช้งานไม่ได้ เพื่อให้ผู้ป่วยและผู้สูงอายุได้กายภาพบำบัด ฟื้นฟูให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น  ซึ่งปัจจุบันแม้จะมีอุปกรณ์ใช้อยู่แล้ว เพียงแต่มีความซับซ้อนและราคาสูง คือ ระบบที่ใช้ Power Assist  เครื่องได้ใช้มอเตอร์ 3-4 ตัว ในการควบคุมการเคลื่อนไหว หากมีการควบคุมแขนทั้งสองข้างอาจจะต้องใช้มอเตอร์ถึง 8 ตัว ความซับซ้อนเหล่านี้ ทำให้มันมีราคาแพง
ทีมวิจัยจึงได้แทนที่ด้วยการใช้มอเตอร์เป็นพาวเวอร์ในการขยับแขน ก็ใช้แขนข้างที่ดีที่ยังมีแรงปกติ ช่วยขยับแขนข้างที่ไม่ดี ซึ่งไอเดียนี้พบเห็นง่ายๆ ในการชักรอก ที่เขาเอาแขนข้างดี ชักรอกแขนข้างที่ไม่ดี แต่ปัญหาของแขนชักรอกนั้นอยู่ที่ว่า มันทำได้ทิศทางเดียวคือยกขึ้นกับยกลง ไม่สามารถกวาดไปข้างหน้าหรือข้างหลังได้ ทีมวิจัยจึงต้องออกแบบกลไกพิเศษ เพื่อช่วยให้สามารถเคลื่อนที่ได้หลายทิศทาง

"กลไกช่วยเคลื่อนที่หลายทิศทาง จะเป็นระบบชดเชยน้ำหนักแรงโน้มถ่วง คือ แทนที่น้ำหนักทั้งหมดนั้น คนที่ออกแรงยกจะต้องมาออกแรงยกโครงสร้าง เราก็ให้แรงสปริง เป็นตัวยกแรงโครงสร้างแทน เพราะโครงสร้างจะเบา หลักๆ แล้วเครื่องของเราจึงจะออกแรงแขนข้างดีเพื่อยกข้างไม่ดี ส่วนน้ำหนักของโครงสร้างอื่น จะถูกชดเชยด้วยการใช้ระบบสปริงเข้ามาช่วย"

เดินหน้าพัฒนานวัตกรรมสำหรับสูงวัยรวมถึงมีการใส่เซนเซอร์ Load Cell บริเวณมือจับทั้ง 2 ข้าง และส่งข้อมูลประมวลผลผ่านโปรแกรม เมื่อผลถูกประมวลเรียบร้อย จะแสดงผ่านหน้าจอขณะผู้ป่วยกำลังฝึก ทำให้ผู้ฝึกหรือนักกายภาพบำบัดเห็นว่า ผู้ฝึกได้ออกแรงแขนด้านที่อ่อนแอไหม โดยเทียบกับแขนข้างที่ดี เช่น ถ้าพยายามออกแรงเท่ากับแขนข้างที่ดี ไฟเขียววัดแรงอาจจะขึ้นมาเต็มหลอดเลย แต่ถ้าออกแรงน้อย ไฟเขียวจะลดลงมา
ดังนั้น Arm Booster จะสามารถเคลื่อนไหวได้ 3 ระนาบการเคลื่อนไหว เคลื่อนที่ได้ใน 3 ทิศทาง (3 Degree of Freedom) คือ ยืดแขน (Y-Direction), ยกแขน (Z-Direction) และกางแขน (X-Direction) และหลังจากนี้จะมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องให้ดีขึ้นกว่าเดิม
อย่างไรก็ตาม ม.ธรรมศาสตร์ จะเดินหน้าพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาอย่างสอดคล้องและตอบโจทย์ต่อการก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุของประเทศไทย

Arm booster' นวัตกรรมกายภาพแขนฝีมือคนไทย แก้ปัญหาอุปกรณ์ราคาแพง ผลักดันการเข้าถึงเครื่องมือทางการแพทย์ หวังเสริมพลังใจและลดรายจ่าย ให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง...
สกู๊ปวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมวันนี้ ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ ชวนผู้อ่านทุกคนไปรู้จักกับเรื่องราวความเก่งของคนไทย ที่ร่วมใจกันพัฒนาเครื่องมือทางการแพทย์ เพื่อหวังแก้ปัญหาอุปกรณ์ราคาแพง และอยากให้คนไทยเข้าถึงการรักษาได้มากขึ้น
อุปกรณ์ที่เราพูดถึงมีชื่อว่า 'Arm booster' ถูกออกแบบและพัฒนาขึ้น เพื่อการทำกายภาพบำบัดแขนแบบ Bilateral สำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งผลงานนี้มีดีกรีที่ไม่ธรรมดา เพราะ เคยรับได้รางวัลชนะเลิศ Gold Medal จากงาน iCREATe 2022 ที่ฮ่องกง มาแล้วด้วย

นวัตกรรมนี้เป็น 1 ในซีรีส์วิจัยที่ทาง ผศ.ดร.บรรยงค์ รุ่งเรืองด้วยบุญ หัวหน้าศูนย์ความเป็นเลิศทางวิชาการ ด้านการออกแบบและพัฒนาต้นแบบทางวิศวกรรมอย่างสร้างสรรค์ หรือ CED-Square Innovation Center และอาจารย์ผู้ร่วมทีมวิจัย จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้สรรค์สร้างและพัฒนา
​
ที่บอกว่าเป็น ซีรีส์ เพราะงานวิจัยที่ CED-Square Innovation Center ทำขึ้น ไม่ได้มีแค่ Arm booster แต่ยังมีอุปกรณ์ทำกายภาพส่วนล่างมาก่อนแล้ว เช่น Space Walker นวัตกรรมช่วยเดินแบบพยุงน้ำหนักบางส่วน ที่เคยได้รับรางวัลระดับชาติ ซึ่งช่วยให้ผู้ป่วยฝึกเดินโดยที่ไม่ต้องกลัวล้ม เพิ่มความมั่นใจ เหมือนกับมีชีวิตใหม่ดีๆ อีกครั้ง
อย่ารอช้า… เชิญพบกับเรื่องราวแห่งการรังสรรค์ "นวัตกรรมไทย โดยคนไทย เพื่อคนไทย"
​
https://www.thairath.co.th/scoop/interview/2760284

ทำไมต้องเลือกโรคหลอดเลือดสมอง : หลังจากที่ ผศ.ดร.บรรยงค์ ได้รวมกลุ่มกับอาจารย์จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ และอาจารย์จากสายวิทยาศาสตร์สุขภาพ เพื่อร่วมกันจัดตั้ง CED-Square Innovation Center จึงเริ่มพยายามมองหาว่าจะทำงานวิจัยอะไรที่สามารถนำไปสู่การแก้ปัญหาของประเทศไทยได้จริง 
หัวหน้า CED-Square กล่าวว่า ทางทีมคิดว่าควรเล็งเป้าหมายไปที่เรื่อง สุขภาพ จึงเริ่มศึกษาว่าจะเป็นสุขภาพด้านไหนหรือช่วยอย่างไรดี การค้นคว้าครั้งนั้นทำให้พบว่า โรคหลอดเลือดสมอง เป็นปัญหาสุขภาพที่มีผลกระทบต่อประชาชนในประเทศสูงมาก
"ในแต่ละปีมีคนเป็นโรคหลอดเลือดสมอง เช่น เส้นเลือดตีบ เส้นเลือดแตก ซึ่งปีนึงมีคนไทยเป็นโรคนี้ประมาณ 3 แสนคน และทั้งหมดต่างล้วนต้องทำกายภาพ เพราะแม้ว่าจะไปหาหมอได้เร็ว ก็ยังมีอาการอัมพาตครึ่งซีกอยู่ดี"

จาก 2 ปัญหาหลัก สู่จุดเริ่มต้นพัฒนา Arm Booster : แม้ว่าผู้ป่วยจากโรคดังกล่าวจะมีสูงมาก แต่ ผศ.ดร.บรรยงค์ และทีมวิจัยมองว่า อุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ประเทศไทยมียังไม่ตอบโจทย์ต่อการรักษามากเท่าไร ซึ่งเหตุผลหลักๆ มีอยู่ 2 ข้อ ซึ่งเป็นปัญหาสืบเนื่องกัน ได้แก่ อุปกรณ์นำเข้าราคาสูง และความสม่ำเสมอของการกายภาพ

ผศ.ดร.บรรยงค์ ขยายความเรื่องนี้ให้เข้าใจว่า อุปกรณ์ส่วนใหญ่ที่ใช้ในการรักษาโรคหลอดเลือดสมอง ถือว่ามีราคาสูง เช่น หากนำเข้าจากประเทศแถบยุโรป ราคาจะอยู่ที่ประมาณ 15 ล้านบาท หรือบางประเทศอาจจะถูกลงมาเหลือ 10 ล้านบาท

ด้วยราคาที่สูงขนาดนั้น ทำให้อุปกรณ์การแพทย์นี้ ไม่สามารถกระจายสู่ชุมชนได้ แต่มักจะอยู่ตามโรงพยาบาลขนาดใหญ่ ยกตัวอย่างหุ่นยนต์ฝึกเดินที่อาจจะมีอยู่แค่บางแห่ง เช่น สถาบันสิรินธร เพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติ, โรงพยาบาลศิริราช, โรงพยาบาลรามาธิบดี หรือตามโรงพยาบาลเอกชนขนาดใหญ่ 
เมื่อทุกอย่างถูกกระจุกไว้ ปัญหาการเข้าไม่ถึงก็ตามมา ผศ.ดร.บรรยงค์ กล่าวว่า เมื่อเป็นเช่นนั้นจึงทำให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาที่ไม่ต่อเนื่องและสม่ำเสมอ เพราะตามทฤษฎีการฝึกเดินต้องทำอย่างน้อย 3 ครั้งต่อสัปดาห์ ส่วนระยะเวลาที่ต้องกายภาพ ก็ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของแต่ละเคส อย่างต่ำประมาณ 3 เดือน บางรายอาจจะต้องทำถึง 1 ปี

กำลังใจที่หายไป จากปัญหาค่าใช้จ่ายที่สูง : จาก 2 ปัญหาข้างต้น ก็ไปสู่เรื่องค่าใช้จ่าย ผศ.ดร.บรรยงค์ ให้ความเห็นว่า พอกลับมามองโลกแห่งความเป็นจริง การเดินทางบ่อยขนาดนั้นเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก เพราะค่าใช้จ่ายสูง ยิ่งอยู่ไกลก็ต้องจ่ายมากขึ้น พอเราเจอปัญหาแบบนี้ เรามาคุยกันแล้วพบว่า ปัญหานี้จะได้รับการแก้ไข ก็ต่อเมื่อเราพัฒนานวัตกรรมขึ้นมาสักอย่างหนึ่ง
"อีกอย่างคือปกติแล้วเวลาเป็นอัมพาตครึ่งซีก จะเหลือแขนข้างที่ดีอีกข้างหนึ่ง กลายเป็นว่าสุดท้ายผู้ป่วยก็ตัดใจ เพราะว่าอย่างน้อยก็สามารถใช้แขนข้างที่ดีได้ ยิ่งทำให้เปอร์เซ็นต์การฟื้นฟูของแขน น้อยกว่าการฝึกเดิน

เพราะการฝึกเดินเป็นกล้ามเนื้อมัดใหญ่ ซึ่งง่ายกว่าการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กอย่างแขนกับมือ นอกเหนือจากนั้นการฝึกเดินยังไงก็ต้องเดินทั้งสองข้าง เหมือนเป็นการบังคับไปในตัว ทำให้การฝึกแขนจะถูกถอดใจได้ง่ายกว่า แต่หากอุปกรณ์สามารถเข้าถึงได้ง่าย คนก็อาจจะมีกำลังใจฝึก"
จากปัญหาที่กล่าวมาข้างต้น ทำให้ทีมวิจัยมีหลักการคิดค้นว่า ต้องใช้งานง่าย ดูแลรักษาง่าย แต่ในขณะเดียวกัน ประสิทธิภาพต้องอยู่ในระดับยอมรับได้

"ที่ต้องใช้งานง่าย และดูแลรักษาง่าย เพราะพอเราพูดถึง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล โรงพยาบาลประจำอำเภอ หรืออื่นๆ บางที่อาจจะไม่มีนักกายภาพด้วยซ้ำ ทำให้คนที่ใช้งานจริงๆ อาจจะเป็นเจ้าหน้าที่ อสม. ส่วนนักกายภาพบำบัด หรือหมอฟื้นฟู อาจจะลงไปที่พื้นที่เพียงอาทิตย์ละครั้ง"

ใช้แรงที่มีแทนมอเตอร์ ทำให้ราคาอุปกรณ์ที่ใช้นั้นลดลง : ผศ.ดร.บรรยงค์ บอกว่า ตอนที่เริ่มคิดไอเดียขึ้นมา แล้วไปศึกษาของที่มีอยู่ ทำให้พบว่าสิ่งที่ทำอุปกรณ์ซับซ้อนและมีราคาสูง คือ ระบบที่ใช้ Power Assist ซึ่งก็คือเครื่องได้ใช้มอเตอร์ 3-4 ตัว ในการควบคุมการเคลื่อนไหว คราวนี้ถ้าเราจะควบคุมแขนทั้งสองข้างอาจจะต้องใช้มอเตอร์ถึง 8 ตัว ความซับซ้อนเหล่านี้ จึงทำให้มันมีราคาแพง

ดังนั้น ทีมวิจัยจึงมองว่า แทนที่จะใช้มอเตอร์เป็นพาวเวอร์ในการขยับแขน ก็ใช้แขนข้างที่ดีที่ยังมีแรงปกติ ช่วยขยับแขนข้างที่ไม่ดี ซึ่งไอเดียนี้พบเห็นง่ายๆ ในการชักรอก ที่เขาเอาแขนข้างดี ชักรอกแขนข้างที่ไม่ดี แต่ปัญหาของแขนชักรอกนั้นอยู่ที่ว่า มันทำได้ทิศทางเดียวคือยกขึ้นกับยกลง ไม่สามารถกวาดไปข้างหน้าหรือข้างหลังได้ ทีมวิจัยจึงต้องออกแบบกลไกพิเศษ เพื่อช่วยให้สามารถเคลื่อนที่ได้หลายทิศทาง

"กลไลช่วยเคลื่อนที่หลายทิศทาง จะเป็นระบบชดเชยน้ำหนักแรงโน้มถ่วง คือ แทนที่น้ำหนักทั้งหมดนั้น คนที่ออกแรงยกจะต้องมาออกแรงยกโครงสร้าง เราก็ให้แรงสปริง เป็นตัวยกแรงโครงสร้างแทน เพราะโครงสร้างจะเบา หลักๆ แล้วเครื่องของเราจึงจะออกแรงแขนข้างดีเพื่อยกข้างไม่ดี ส่วนน้ำหนักของโครงสร้างอื่น จะถูกชดเชยด้วยการใช้ระบบสปริงเข้ามาช่วย"

ปัญหาจากแนวคิดการชักรอก และการใส่เซนเซอร์ช่วยเพื่อช่วยกระตุ้น : ผศ.ดร.บรรยงค์ กล่าวว่า ปัญหาในระบบชักรอกคือ นักกายภาพบำบัดจะไม่สามารถรู้ได้เลยว่า ผู้ป่วยออกแรงข้างที่อ่อนแอเท่าไร เพราะว่าอาจจะไม่ออกแรงเลยก็ได้ เนื่องจากใช้แขนข้างที่ดีช่วยดึงขั้นดึงลงอย่างเดียว ซึ่งการทำแบบนั้นจะทำให้ประสิทธิภาพของการฟื้นฟูนั้นลดลง 
"เราจึงใส่เซนเซอร์ Load Cell บริเวณมือจับทั้ง 2 ข้าง และส่งข้อมูลประมวลผลผ่าน โปรแกรม เมื่อผลถูกประมวลเรียบร้อย จะแสดงผ่านหน้าจอขณะผู้ป่วยกำลังฝึกทำให้ผู้ฝึกหรือนักกายภาพบำบัดเห็นว่า ผู้ฝึกได้ออกแรงแขนด้านที่อ่อนแอไหม โดยเทียบกับแขนข้างที่ดี เช่น ถ้าพยายามออกแรงเท่ากับแขนข้างที่ดี ไฟเขียววัดแรงอาจจะขึ้นมาเต็มหลอดเลย แต่ถ้าออกแรงน้อย ไฟเขียวจะลดลงมา"

หัวหน้าศูนย์ CED-Square กล่าวต่อว่า ไฟนี้กลายเป็นตัวกระตุ้นในการเตือนให้ออกแรง เพื่อจะได้เสริมให้ร่างกายพัฒนา เพราะคนเราเวลาอยากหายจากโรคอยู่แล้ว แต่บางทีด้วยสภาพร่างกาย เขาก็อาจจะทำไปเรื่อยๆ โดยที่ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเห็นผลหรือไม่ จนทำให้ไม่มีกำลังใจ แต่ระบบทั้งหมดที่เราพูดมาจะช่วยให้เขาเห็นภาพชัดขึ้น

สิ่งที่ทำให้ Arm Booster ตอบโจทย์กว่าเครื่องที่มีอยู่เดิม :  ผศ.ดร.บรรยงค์ บอกว่า ถ้าเทียบกับการฝึกทั่วไปแล้ว การฝึกแบบนั้นจะเป็นมีท่าเดียวต่อหนึ่งเครื่อง กล่าวคือ หากฝึกยืดแขนไปข้างหน้าก็จะมีเครื่องนึง แต่หากจะฝึกยกแขนขึ้นข้างบนก็ต้องใช้อีกเครื่องนึง แต่ของเราเป็นการรวมการฝึกทุกท่าไว้ในเครื่องเดียวกัน ซึ่งจะไปช่วยลดราคาอุปกรณ์ลงด้วย
นอกจากนั้น เวลาฝึกทำกายภาพ มนุษย์ควรจะฝึกสองแขนไปพร้อมกัน เนื่องจากสมองมีภาพจำว่าคนเราใช้แขนทั้งสองข้างอยู่แล้ว เพราะฉะนั้นจึงมีงานวิจัยออกมาอีก เพื่อสนับสนุนเทคนิคการฝึกกายภาพโดยใช้แขนคู่ เรียกว่า Bilateral technique 

"โดยปกติเราจะเห็นการฝึกเฉพาะข้างที่อ่อนแรง ส่วนฝั่งที่ดีก็อยู่เฉยๆ แต่เทคนิคนี้จะฝึกทั้งด้านดีและอ่อนแรงไปพร้อมกัน มันจะช่วยฟื้นฟูภาพจำในสมองให้ดีขึ้น และช่วยบริหารกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว เพราะว่าถ้าเราใช้แขนสองข้าง กล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวจะถูกกระตุ้นให้ใช้งานด้วย ทำให้การทรงตัวดีขึ้น และการกำหนดตำแหน่งในการเอื้อมแขน ก็จะทำได้แม่นยำขึ้นเช่นเดียวกัน"

Arm Booster สามารถเคลื่อนไหวได้ 3 ระนาบการเคลื่อนไหว เคลื่อนที่ได้ใน 3 ทิศทาง (3 Degree of Freedom) คือ ยืดแขน (Y-Direction), ยกแขน (Z-Direction) และกางแขน (X-Direction) 

การทดลองอุปกรณ์และเปรียบเทียบผล :  ผศ.ดร.บรรยงค์ กล่าวว่า Arm Booster ได้ทำการทดสอบจากการใช้งานจริงแล้ว ซึ่งตอนทดสอบได้แบ่งผู้เข้าร่วมออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 9 คน เปรียบเทียบโดยการใช้เครื่อง กับการใช้นักกายภาพบำบัด 
ที่ต้องใช้เครื่องเปรียบเทียบกับคนก็เพราะว่า ตามทฤษฎีแล้วการฝึกทั้ง 2 แบบ ควรได้ผลดีในระดับใกล้เคียงกันเพราะ "อุปกรณ์ไม่ได้มีขึ้นเพื่อแทนที่นักกายภาพ แต่ถูกออกแบบมาเพื่อลดภาระนักกายภาพ"

หลากจากทำกายภาพและเก็บข้อมูลผ่านไป 8 สัปดาห์ ผลของทั้ง 2 กลุ่ม ออกมาใกล้เคียงกัน แต่กลุ่มที่ใช้อุปกรณ์จะเห็นผลเร็วกว่า โดยประมาณสัปดาห์ที่ 4 ก็จะเริ่มเห็นการเปลี่ยนแปลง นี่จึงแสดงให้เห็นว่าภาระงานของนักกายภาพบำบัดจะลดลงอย่างชัดเจน
"ถ้าวันนึงนักกายภาพลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง อาจจะได้ประมาณ 4-5 เคส แต่หากใช้อุปกรณ์นี้อาจจะได้ถึง 10 เคสต่อวัน ทางด้านผู้เข้ารับบริการก็ไม่ต้องรอนาน ลองนึกภาพว่าถ้าต้องเดินทางไกล แล้วยังต้องเข้าคิวนานเพื่อรอการฝึก ใจก็จะห่อเหี่ยว ท้อ ซึ่งอาจจะทำให้ประสิทธิภาพร่างกายลดลงอีก"

การกระจายสู่ชุมชน และการประเมินราคาเบื้องต้น : เมื่อการทดสอบเรียบร้อยแล้ว CED-Square Innovation Center ก็พัฒนาพัฒนาปรับปรุงให้เครื่องเหมาะกับการกระจายไปทดลองใช้งาน ผศ.ดร.บรรยงค์ ระบุว่าตอนนี้ส่งให้ทดลองใช้แล้วสองแห่ง ได้แก่ ศูนย์การแพทย์และฟื้นฟูบึงยี่โถ จ.ปทุมธานี และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองสีดา จ.สระบุรี 
และเป็นเรื่องที่น่ายินดีอีกครั้ง เมื่อล่าสุด CED-Square ได้รับการสนับสนุนทุนจัดสร้าง Arm Booster อีกหนึ่งเครื่องจากองค์การเภสัชกรรม (อภ.) โดยเครื่องนี้จะถูกส่งมอบให้กับ ศูนย์พัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุเทศบาลเมืองแสนสุข จ.ชลบุรี

"ช่วงนี้ถ้ามีสถานที่หรือศูนย์ไหนพอจะมีงบประมาณสนับสนุน และอยากติดต่อเพื่อนำไปใช้ สามารถติดต่อเข้ามาได้ครับ เพราะตัวงานพร้อมใช้แล้ว เพราะทั้งสามตัวที่ได้กล่าวมา ก็ได้รับทุนสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอก เช่น เครื่องที่ส่งไปศูนย์การแพทย์และฟื้นฟูบึงยี่โถ ก็เป็นทุนวิจัยชุมชนจากโรงพยาบาลธรรมศาสตร์"

หัวหน้าศูนย์ CED-Square บอกว่า ตอนนี้ Arm Booster กำลังเข้าสู่การทดสอบมาตรฐานเครื่องมือแพทย์ ซึ่งผ่านไปหลายขั้นตอนแล้ว หากผ่านทั้งหมดเรียบร้อยจะสามารถใช้งานเชิงพาณิชย์ได้ต่อไป
ทีมข่าวฯ สอบถามว่า ราคาเครื่องนี้จะอยู่ที่ประมาณกี่บาท?
ผศ.ดร.บรรยงค์ ตอบว่า โดยเบื้องต้นสิทธิบัตรนี้เป็นของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นักศึกษาที่ทำวิจัยมีแผนที่จะทำเป็นสตาร์ทอัพ (Strat-Up) โดยการเจรจาขอซื้อเพื่อใช้องค์ความรู้ต่อยอดในการพัฒนาเชิงพาณิชย์ ราคา Arm Booster ที่ถูกประเมินไว้เบื้องต้นจะอยู่ที่ประมาณ 6-7 แสนบาท 
"ต้นทุนของเครื่องก็ต้องได้มาตรฐานเครื่องมือแพทย์ เพราะเวลาเราจะใช้จริง มันก็จะมีมาตรฐานนี้คอยกำกับ อย่างไรก็ตามถือว่าราคาถูกลงเยอะมาก หากเทียบกับเครื่องกายภาพทั่วไป"

นวัตกรรม Arm Booster ผลิตทรัพยากรมนุษย์คุณภาพ : นวัตกรรมทางการแพทย์ของไทยครั้งนี้ ได้รับทุนสนับสนุนการวิจัยจาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ผลของความทุ่มเทไม่ได้ผลิตได้เพียง Arm Booster แต่หัวหน้า CED-Square มองว่าทุนนี้ได้ผลิตทรัพยากรบุคคลด้วย

"จากทุนนี้เราสามารถผลิตบัณฑิตได้สองคน คือ บัณฑิตระดับปริญญาเอกหนึ่งคน และระดับปริญญาโทหนึ่งคน ซึ่งปริญญาโทเป็นสาขาวิศวกรรมเครื่องกล ส่วนปริญญาเอกเป็นสาขาวิศวกรรมการแพทย์ นอกจากนั้น ยังมีนิสิตปริญญาตรีคนอื่นๆ ที่เข้ามาเกี่ยวข้องและเรียนรู้ประสบการณ์ตรงนี้อีกด้วย
ถือได้ว่าเป็นความสำเร็จอีกอย่างหนึ่งของความตั้งใจก่อตั้ง CED-Square เพราะจากงานวิจัยจะเห็นว่าเป็นการผสมหลายแขนงวิชาเข้าด้วยกัน ซึ่งเป็นแนวทางที่เราพยายามส่งเสริมให้เกิดการวิจัยข้ามศาสตร์ เช่น บัณฑิตคนที่จบสาขาวิศวกรรมการแพทย์ เขาก็มีพื้นฐานจากการกายภาพบำบัด"

แผนพัฒนาในอนาคต : ตลอดระยะเวลากว่า 5 ปี ที่ทีมวิจัยได้คิดค้นพัฒนา Arm Booster จนกระทั่งวันนี้ไปได้ไกลอย่างที่ทุกคนวาดฝันไว้แล้ว อย่างไรก็ตาม ผศ.ดร.บรรยงค์ บอกกับเราว่า พวกเขายังมีแผนพัฒนาเจ้าเครื่องนี้ให้ดีขึ้นกว่าเดิมอีก 
โดยในอนาคตอาจจะมีการเพิ่ม 'ระบบเกม' เข้าไปในเครื่อง เพื่อทำให้ผู้เข้ารับกายภาพ รู้สึกว่านี่ไม่ใช่เรื่องน่าเบื่อ เปลี่ยนความเซ็งให้กลายเป็นความสนุก ลบภาพจำเดิมๆ ที่ต้องฝึกแค่กับหน้าจอ

​นอกจากนั้น อาจจะมีการเพิ่ม 'ระบบประมวลผล' ที่สามารถส่งผลออนไลน์ให้นักกายภาพบำบัดได้ถึงที่ทำงาน แทนการต้องเดินทางเข้ามาดูที่เครื่องเพียงอย่างเดียว ซึ่งจะทำให้นักกายภาพบำบัดช่วยวิเคราะห์ผลได้ง่ายขึ้น ลดเวลาการเดินทาง เพิ่มความสะดวกในการทำงานอีกด้วย
นอกจากนั้นอาจจะมีระบบการประมวลผลที่สามารถส่งผลออนไลน์ ไปให้กายภาพบำบัด ที่โรงพยาบาลประจำอำเภอ หรือโรงพยาบาลศูนย์ แทนการที่จะต้องมาดูที่เครื่องอย่างเดียว อาจจะเป็นการส่งข้อมูลออนไลน์

พัฒนาวิจัยไทย เพื่อลดความเสี่ยง : เมื่อถามว่า ในอนาคตอยากเห็นภาพงานวิจัยและนวัตกรรมของไทยเป็นอย่างไรบ้าง? 
ผศ.ดร.บรรยงค์ แสดงทรรศนะว่า ส่วนแรกขอพูดถึงเรื่องการพัฒนางานวิจัย เราอยากให้ผู้วิจัยเริ่มโฟกัสสิ่งที่เป็นปัญหาของประเทศก่อน ส่วนตัวจะแนะนำตลอดว่า การทำงานงานวิจัยมีอยู่สองทาง อย่างแรกคือสิ่งที่เราอยากทำ อย่างที่สองเป็นสิ่งที่เราควรทำ ซึ่งก็คืองานวิจัยที่เป็นปัญหาของบ้านเรา ลองดูว่าอะไรคือสิ่งที่ทำแล้วสามารถตอบโจทย์ปัญหาของบ้านเราได้ 
"ด้วยหลักการแล้ว ถึงแม้ว่าจะเป็นปัญหาเดียวกัน แต่เมื่อเงื่อนไขสภาพแวดล้อมต่างกัน เช่น ปัญหาเรื่องหนึ่งในประเทศไทยกับในยุโรป ก็จะมีทางออกที่ต่างกัน ไม่ควรเอาทางออกของเขามาแก้ปัญหาบ้านเรา แม้อาจจะทำได้แต่คงไม่ร้อยเปอร์เซ็นต์ ฉะนั้นโดยหลักการเราต้องทำงานวิจัยแก้ปัญหาของเราเองด้วย"

หัวหน้าศูนย์ความเป็นเลิศฯ แสดงความคิดเห็นต่อว่า ส่วนที่สองในเรื่องของการแพทย์ ผมมองว่าถ้าเมื่อไรที่เราสามารถพัฒนานวัตกรรม หรือเทคโนโลยีได้เอง จะเป็นการความเสี่ยงของประเทศ 
"ตัวอย่างที่ชัดเจนคือเรื่องวัคซีนโควิด เมื่อเราไม่มีนวัตกรรมของตัวเอง ทำให้ต้องรอวัคซีนจากประเทศที่เขามี ซึ่งมันคือความเสี่ยง กว่าจะได้ของแต่ละครั้ง เราอยู่คิวที่เท่าไรก็ไม่รู้"

อย่างไรก็ดีผมมีความเชื่อว่า ผู้บริหารประเทศหรือคนที่เกี่ยวข้อง คงเริ่มเห็นปัญหาเรื่องนี้แล้ว เพราะแต่ก่อนอาจจะไม่เห็นภาพว่าเสี่ยงอย่างไร ในเมื่อเรามีเงินซื้อและนำเข้าได้ แต่พอมีปัญหาเกิดขึ้นจริง เช่น วัคซีนโควิด มันแสดงให้เห็นแล้วว่า "บางทีมีเงินอย่างเดียวก็อาจจะซื้อไม่ได้"

​"สองส่วนที่ผมกล่าวมา แค่อยากบอกว่าเราต้องกลับมามองตัวเอง การพัฒนาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรม ไม่ว่าในระดับใดก็เป็นสิ่งที่ดีทั้งนั้น ไม่อยากให้เรายืมจมูกคนอื่นหายใจไปตลอด ต้องลงทุนกับอนาคต ก่อนที่มันจะกลายเป็นความเสี่ยง" ผศ.ดร.บรรยงค์ รุ่งเรืองด้วยบุญ กล่าวส่งท้ายก่อนบทสนทนานี้จะจบลง
ทีมข่าวฯ ต้องขอแสดงความยินดีอีกครั้ง เพราะเมื่อวันศุกร์ ที่ 2 กุมภาพันธ์ 2567 ทีมวิจัยเพิ่งได้รับ รางวัลผลงานประดิษฐ์คิดค้น ประจำปีงบประมาณ 2567 ระดับดีมาก จาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)